Ura e Đurđevića Tarës – një nga urat rrugore prej betoni të armuar më të mëdha në Evropë

E ndërtuar në periudhën nga 1938 deri në 1940, ajo ishte ura rrugore prej betoni të armuar më e madhe në Evropë në atë kohë. Ura u ndërtua fillimisht për të lidhur pjesët e largëta të rajonit të Durmitorit me pjesën tjetër të Mbretërisë së Jugosllavisë. Detyra ishte të lidheshin dy brigjet e lumit Tara në një gjatësi prej pothuajse 400 metrash, gjë që ishte jashtëzakonisht e vështirë, duke pasur parasysh nevojën për materiale ndërtimi dhe ndihmë në atë kohë.

Megjithatë, kjo nuk e pengoi projektuesin e saj, Mijat Trojanović, të ndërtonte skelën më të rëndësishme prej druri, përmasat e së cilës nuk janë tejkaluar deri më sot. Lartësia e skelës së harkut kryesor ishte 141 metra, ndërsa për ndërtimin e saj u përdorën 650 metra kubikë lëndë drusore. Pjesët prej druri të skelës u gdhendën me dorë nga druri i bredhit, i prerë në një pyll aty pranë. Sipas të dhënave të disponueshme, në urë u përdorën 5,320 m3 beton i paarmuar dhe 3,640 m3 beton i armuar.

Ura nuk priti të përurohej solemnisht, pasi përfundoi në kohën kur filloi Lufta e Dytë Botërore. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, në vitin 1942, për të parandaluar depërtimin e njësive armike në Malin e Zi, udhëheqja më e lartë jugosllave vendosi ta shembte urën, në mënyrë që ajo të mund të riparohej më vonë. Kjo detyrë e hidhur iu besua inxhinierit civil Lazar Jauković, i cili kishte marrë pjesë në ndërtimin e urës. U shemb struktura e harkut të fundit të vogël në bregun e majtë të Tarës, ndërsa pjesët e tjera të urës mbetën të paprekura. Më vonë, Jauković u pushkatua mbi vetë urën nga forcat pushtuese, pasi zbuluan se çfarë kishte bërë.

Pas rindërtimit, ura u bë shumë e njohur, si për shkak të ndërtimit të saj me përmasa botërore, ashtu edhe për shkak të historive nga Lufta e Dytë Botërore që u zhvilluan rreth saj. Në vitet shtatëdhjetë, aktori i famshëm amerikan Harrison Ford xhiroi në këtë urë pamje për filmin e luftës “Force from Navarone”. Me hijeshinë e saj, ura i lë pa fjalë të gjithë ata që shkelin këtu për herë të parë, teksa shtrihet mbi lumin mahnitës Tara, i njohur gjerësisht nga të gjithë adhuruesit e natyrës.

Ura i lë pa fjalë të gjithë ata që shkelin këtu për herë të parë, teksa shtrihet mbi lumin mahnitës Tara, i njohur gjerësisht nga të gjithë adhuruesit e natyrës. Kanioni i lumit Tara, mbi të cilin shtrihet ura, është 1333 metra i thellë, çka e bën atë kanionin më të thellë në Evropë dhe të dytin në botë, pas kanionit të famshëm të lumit Colorado. ‘Loti i Evropës’ përqafohet nga ura madhështore 365 metra e gjatë, me pesë harqe, ku harku kryesor ka një hapësirë prej 116 metrash.

Autor: Vuk Crnojević

Kreditet e fotografisë në IG @vuk.brajovic