Đurđevića Tara Köprüsü – Avrupa’nın en büyük betonarme karayolu köprülerinden biri

1938 ile 1940 yılları arasında inşa edilen köprü, o dönemde Avrupa’nın en büyük betonarme karayolu köprüsüydü. Köprü, başlangıçta Durmitor bölgesinin uzak kesimlerini Yugoslavya Krallığı’nın geri kalanına bağlamak amacıyla inşa edildi. Görev, o dönemde inşaat malzemelerine ve yardıma duyulan ihtiyaç göz önüne alındığında son derece zor olmasına rağmen, Tara Nehri’nin iki yakasını neredeyse 400 metre boyunca birbirine bağlamaktı.

Ancak bu durum, tasarımcısı Mijat Trojanović’i, boyutları bugüne kadar aşılmamış en görkemli ahşap iskeleyi inşa etmekten alıkoymadı. Ana kemerin iskelesi 141 metre yüksekliğindeydi ve yapımında 650 metreküp kereste kullanıldı. İskelenin ahşap parçaları, yakındaki bir ormanda kesilen ladin ağaçlarından elle yontuldu. Mevcut verilere göre köprüde 5,320 m3 donatısız ve 3,640 m3 betonarme beton kullanıldı.

Köprü, tamamlandığı sırada II. Dünya Savaşı’nın başlaması nedeniyle törenle açılamadı. II. Dünya Savaşı sırasında, 1942’de düşman birliklerinin Karadağ’a sızmasını önlemek amacıyla Yugoslavya’nın en üst düzey makamları, köprünün daha sonra onarılabilmesi için yıkılmasına karar verdi. Bu zorlu görev, köprünün inşasına katılmış olan inşaat mühendisi Lazar Jauković’e verildi. Tara’nın sol kıyısındaki son küçük kemerin yapısı yıkılırken köprünün diğer bölümleri hasar görmeden kaldı. Jauković, yaptığını öğrenen işgal güçleri tarafından daha sonra bizzat köprünün üzerinde vuruldu.

Yeniden inşa edilmesinin ardından köprü, hem dünya çapındaki mühendislik başarısı hem de çevresinde yaşanan II. Dünya Savaşı hikâyeleri sayesinde büyük ilgi gördü. 1970’lerde ünlü Amerikalı aktör Harrison Ford, bu köprüde “Force from Navarone” adlı savaş filminin çekimlerini gerçekleştirdi. Zarafetiyle köprü, tüm doğa tutkunlarının yakından tanıdığı büyüleyici Tara Nehri’nin üzerinde uzanırken buraya ilk kez adım atan herkesi hayran bırakır.

Köprü, doğa tutkunlarının yakından tanıdığı büyüleyici Tara Nehri’nin üzerinde uzanırken buraya ilk kez adım atan herkesi hayran bırakır. Köprünün uzandığı Tara Nehri kanyonu 1333 metre derinliğindedir; bu özelliğiyle Avrupa’nın en derin, dünyanın ise ünlü Colorado Nehri kanyonunun ardından ikinci en derin kanyonudur. ‘Avrupa’nın gözyaşı’ olarak anılan bu kanyon, ana kemeri 116 metre açıklığa sahip, 365 metre uzunluğundaki heybetli beş kemerli köprüyle kucaklanır.

Yazar: Vuk Crnojević

IG Fotoğraf Kredisi @vuk.brajovic